Value engineering: ақша шын мәнінде қай жерде үнемделеді

Инвестор жоба құнын төмендетуге бел бууында жұмыс әрдайым алаңда басталады: бағалар қайта келісіледі, арзан мердігерлер ізделеді, позициялар қысқартылады. Қиындығы — сол сатыда құнның көп бөлігі жобалау шешімдерімен әлдеқашан белгіленген, ал одан әрі төмендету сапаның немесе уақыттың есебінен болады.

Value engineering — қажетті функционалдық және пайдалану сипаттамаларын сақтап, орындау құнын төмендету үшін жобалау шешімдерімен жұмыс. «Сақтап» деген сөз түйінді: ол value engineering-ті көлемді жай қысқартудан ажыратады.

Әлеует неге азаяды

Өзгеріс енгізудің құны және қолжетімді үнем қарама-қарсы бағытта жүреді. Тұжырымдама сатысында жоспарлауды, конструкциялық схеманы және технологияны іс жүзінде тегін өзгертуге болады. Жұмыс сызбалары берілгеннен кейін конструкциялық схеманы өзгерту қайта жобалауды білдіреді. Монтаж басталғаннан кейін — бұзуды.

Практикалық қорытынды: value engineering-ті бір рет, бірақ дұрыс сәтте жүргізу керек — жұмыс сызбаларына көшуге дейін, жоба құжаттамасы сатысында.

Үш нақты мысал

Бірінші: бір жобадағы жылу техникалық есеп қабылданған жобаға қатысты жылу оқшаулағыш қалыңдығын азайтуға болатынын көрсетті. Сонымен бірге қасбеттің қосалқы құрылымы мен желдету саңылауының түйіндері пысықталмаған болып шықты — бұл шешімдер алаңда қабылданатын монтаж кезінде құн өсімін тудыруы мүмкін еді. Түзетулер материал құнын да төмендетті, импровизацияланған жұмыс тәуекелін де жойды.

Екінші: Komatsu сервис орталығы жобасында жоспарлауды пысықтау және кран түрін өзгерту тапсырыс берушіге елеулі үнем берді. Мұнда реттілік маңызды: үнем арзан кран таңдағаннан емес, жоспарлауды қайта қараудан келді, ал ол басқа түрді мүмкін етті.

Үшінші: өнеркәсіптік объектідегі технологиялық шешімдерді оңтайлау күрделі шығынды 300 000 АҚШ доллары азайтты. Мұндай әсер технологиялық схеманы әлі өзгертуге болатын кезде ғана қолжетімді.

Қай жерге қарау керек: бес типтік бағыт

1. Конструкциялық схема және баған торы. Бүкіл объект бойынша бетон мен металдың көлемін айқындайды — ең үлкен жеке үнем.
2. Қасбет шешімдері және түйіндер. Қосалқы құрылымдар мен түйіндерді пысықтау сметада көрінбейтін монтаждық құн өсімін жояды.
3. Инженерлік жүйелер және резервтеу. «Әйтеуір болсын» деп қойылған резервтеу — жиі кездесетін және қымбат позиция.
4. Технологиялық жоспарлау. Схеманы өзгерту қымбат жабдықтың қажеттілігін мүлдем жоюы мүмкін.
5. Логистикасы қиын материалдар. Жергілікті жерде жоқ позиция бағасына емес, жеткізілу мерзіміне де тұрады.

Үш жиі кездесетін қате

• Value engineering қысқарту ретінде. Пайдалану сипаттамаларын тексермей арзан материалға ауыстыру value engineering емес — бұл құнды болашаққа ауыстыру.
• Value engineering-ті жобалаушының өзі жүргізуі. Шешімнің авторы оны сирек сын көзбен бағалайды. Бұл тәуелсіз көзқарасты талап етеді — басқарушы компания немесе жеке команда.
• Value engineering жұмыс сызбаларынан кейін. Ол кезде өзгерістен келетін үнем қайта жобалаудың құнымен салыстырылады.

Value engineering — арзан материалдарды аңдау емес. Бұл — әр жобалау шешімінің қабылданған қалпында шынымен қажет екенін тексеру.

Қалай ұйымдастыру керек

Жұмыс істейтін құрылым: жоба құжаттамасы аяқталған кезде value engineering сессиясы, оған басқару командасы, жобалаушы, болашақ пайдалану қызметінің өкілі және құн бойынша маман қатысады. Нәтиже — құн әсері, мерзімге ықпалы және пайдалану салдары саналған ұсыныстар тізімдемесі. Әр ұсыныс бойынша шешімді тапсырыс беруші қабылдайды.